Leven op het Sterkamp

Wie naar Ommen kwam, kwam in de eerste plaats voor Krishnamurti. Maar een Sterkamp duurde dagen of weken. Tussen de lezingen en kampvuren door ontstond daarom iets anders: een tijdelijke internationale gemeenschap.

De meeste bezoekers verbleven in tenten, verdeeld over verschillende delen van het terrein. Ook Philip en zijn vrouw Willie kampeerden tussen de deelnemers, in tent nummer 777. Rangen en standen moesten op het kamp zoveel mogelijk naar de achtergrond verdwijnen. Iedereen maakte gebruik van dezelfde voorzieningen en veel van het dagelijkse werk werd gezamenlijk gedaan.

Dat betekende helpen waar dat nodig was. Bezoekers haalden hun eten, ruimden op en wasten na de maaltijd hun eigen bord, beker en bestek af. Juist in dat alledaagse tafereel werd zichtbaar wat de idealisten in Ommen probeerden te bereiken.

Nog geen tien jaar eerder hadden Europeanen tijdens de Eerste Wereldoorlog tegenover elkaar in de loopgraven gestaan. Nu stonden Duitsers, Fransen, Belgen en Engelsen op hetzelfde terrein gezamenlijk corvee te doen. Een bezoekster merkte op hoe bijzonder het was om mensen uit landen die elkaar kort daarvoor nog hadden bevochten, hier naast elkaar de afwas te zien doen.

Het leven bestond ondertussen uit veel meer dan lezingen. Er werd gewandeld en gezwommen, er waren muziekuitvoeringen en toneelvoorstellingen en overal op het terrein ontstonden gesprekken. Kunstenaars, schrijvers, musici, studenten en andere bezoekers ontmoetten er mensen die ze thuis waarschijnlijk nooit zouden zijn tegengekomen.

Voor sommigen was alleen al die internationale ontmoeting een reden om naar Ommen te reizen. Mensen uit tientallen landen leefden een paar weken naast elkaar, aten hetzelfde voedsel en deelden dezelfde voorzieningen. Er ontstonden vriendschappen en verliefdheden. Krishnamurti maakte daar zelf met enige humor een opmerking over: volgens hem kwam de ene helft van de bezoekers om te flirten, en de andere helft om te dwepen.

Wanneer de avond viel, veranderde de sfeer. Mensen verlieten hun tenten en trokken door het donker naar de plek waar het grote kampvuur brandde. Daar verzamelden soms duizenden bezoekers zich rond het vuur.

En in het midden van die enorme internationale gemeenschap stond steeds opnieuw de man voor wie velen de lange reis naar Ommen hadden gemaakt: Krishnamurti.