Hoe duizenden mensen werden gevoed

Een tijdelijk dorp bouwen voor duizenden bezoekers is één ding. Iedereen iedere dag van ontbijt, lunch en avondeten voorzien is een heel andere opgave. Tijdens de grote Sterkampen veranderde de Besthmenerberg daarom ook in een enorme logistieke operatie.

De maaltijden op het kamp waren vegetarisch. Dat was in het Nederland van de jaren twintig nog lang niet vanzelfsprekend. Voor de bereiding werden grote hoeveelheden aardappelen, groenten, meel, eieren, boter en room ingekocht. Een belangrijk deel daarvan kwam uit Ommen en de directe omgeving. Plaatselijke leveranciers profiteerden zo mee van de duizenden tijdelijke inwoners van het Sterdorp.

De schaal was enorm. Er was een centrale keuken, aangevuld met zes kleinere keukententen en twaalf grote eettenten. Om al het eten over het terrein te vervoeren werd zelfs een smalspoor aangelegd. Over de rails reden lorries met grote pannen warm eten en kannen met alcoholvrije dranken vanuit de keuken naar de verschillende eettenten.

Ook de plaatselijke bevolking werd ingeschakeld. Tijdens het Sterkamp van 1928 werkten volgens een verslag zes ingehuurde koks uit Ommen, geholpen door aardappelschillers. Voor veel lokale koks was het bereiden van maaltijden zonder vlees overigens even wennen. Andere werkzaamheden werden zoveel mogelijk door vrijwilligers uit de internationale Stergemeenschap zelf uitgevoerd.

Melk werd in grote geëmailleerde emmers en tienliterkannen over het terrein verdeeld. Na het eten bracht niemand zijn bord naar een afwaskeuken: bezoekers wasten hun eigen bord, beker en bestek. Net als tijdens het eerste kamp gold dat ook voor Krishnamurti. Het eenvoudige dagelijkse werk hoorde bij het gemeenschapsleven.

Achter de idealen en lezingen ging zo een indrukwekkend praktisch systeem schuil. Iedere dag moesten voor duizenden mensen ingrediënten worden aangevoerd, maaltijden worden bereid, pannen over het terrein worden vervoerd en twaalf eettenten worden bediend.

En al die mensen moesten natuurlijk eerst in Ommen zien te komen. Tijdens de grootste Sterkampen veranderde het kleine station van Ommen daarom plotseling in een internationaal aankomstpunt.