Architectuur midden in het bos

Wie in de tweede helft van de jaren twintig het Sterkamp binnenloopt, ziet niet alleen honderden tenten tussen de bomen. Midden in het bos verschijnen ook gebouwen die voor die tijd opvallend modern zijn. Geen romantische houten huisjes of versierde paviljoens, maar strakke, lichte constructies van glas, staal en hout.

Een belangrijke rol hierin speelt Kees van der Leeuw, de broer van PIA-oprichter Koos van der Leeuw en zelf nauw betrokken bij de Sterkampen. Via hem worden de Rotterdamse architecten Johannes Brinkman en Leendert van der Vlugt naar Ommen gehaald. Het architectenbureau behoort tot de voorhoede van het Nieuwe Bouwen en zal enkele jaren later internationale bekendheid krijgen met de Van Nellefabriek in Rotterdam.

Voor het Sterkamp ontwerpen zij verschillende functionele gebouwen. Er komen onder andere een postkantoor, boekhandel en hospitaal. De architectuur is eenvoudig en doelmatig: grote ramen, duidelijke horizontale en verticale lijnen en zichtbare, zwart geschilderde staalconstructies. Zelfs de belettering sluit daarbij aan, met heldere rechthoekige letters die van een afstand goed leesbaar zijn.

Die moderne uitstraling past opvallend goed bij de ideeën die op het Sterkamp worden besproken. Het Nieuwe Bouwen wil afrekenen met overbodige versiering en zoekt naar helderheid, functionaliteit en een nieuwe manier van leven. Midden op een eeuwenoud landgoed ontstaat zo een scherp contrast: op korte afstand van Kasteel Eerde verrijst een tijdelijk dorp dat juist vooruitkijkt.

Ook technisch wordt het Sterdorp steeds professioneler. Er komen drie elektriciteitshuisjes die de gebouwen en een deel van de tenten van stroom voorzien. Langs de belangrijkste wegen is elektrische verlichting en er wordt een intern telefoonnet aangelegd. Het drukke postkantoor vormt de verbinding met de buitenwereld: duizenden internationale bezoekers schrijven vanuit Ommen naar huis en ontvangen er hun post.

En ieder jaar wordt vrijwel die hele wereld opnieuw opgebouwd — om na afloop van het Sterkamp grotendeels weer tussen de bomen te verdwijnen.

Toch is er één probleem dat met mooie architectuur en elektriciteit alleen niet kan worden opgelost. Hoe geef je iedere dag duizenden mensen te eten, midden in het bos?